در مورد چاپ و نشر کتاب بیشتر بدانید...

نشر چیست؟ اصطلاحات و عبارات رایج در چاپ و نشر کتاب

نشر چیست؟ اصطلاحات و عبارات رایج در چاپ و نشر کتاب

تعریف نشر کتاب

نشر فرآیندی است که در آن دست‌نوشته‌ها، افکار و پیشنهادهای نویسندگان به اثر چاپی تبدیل و در میان جامعه پخش می‌کند. به عبارتی نشر مدیریت، تهیه و تولید مواد خواندنی آموزشی، علمی و…، چاپ و انتشار آن‌ها است.

اهمیت نشر کتاب

نشر که در واقع با اختراع خط و نوشتن آغاز شد ابزاری است برای حفظ و انتقال هرگونه پیام در زمان حال و آینده. هرچند نیاز بشر به برقراری ارتباط پیش از خط و نوشتن نیز وجود داشت و به صورت ارتباط شفاهی بود محدودیت‌هایی را در برداشت

به‌طوری‌که انتقال اطلاعات بدون تماس حضوری دو نفر در یک مکان یا زمان مقدور نبود و همچنین بسیاری از تصاویر و علائم که به صورت بصری قابل انتقال بود از این طریق به دیگران منتقل نمی‌شد. به همین دلیل با اختراع خط و چاپ و برطرف شدن این محدودیت‌ها اهمیت نشر نمایان شد.

فرآیند نشر کتاب

نشر تلاقی‌گاه پدیدآورندگان و خوانندگان است. پدید‌آورنده یک اثر (نویسنده، مترجم، …) برای رساندن اثر به دست خواننده باید اثرش را به دست فرد یا مؤسسه‌ای بسپارد که تخصص و تجربه و سرمایه‌ی کافی را برای حک و اصلاح، چاپ، تکثیر و توزیع آن اثر دارد. از سوی دیگر خواننده نیز برای به دست آوردن یک اثر، به پدید‌آورنده مراجعه نمی‌کند بلکه به ناشر مراجعه می‌کند.

نشر تنها چاپ و ارائه اثر به عموم نیست، بلکه می‌توانیم بگوییم: نشر عمل چاپ و ارائه یک کتاب یا هر نوع منبع اطلاع‌رسانی به مردم برای انتقال فرهنگ، افکار و عقاید است.

پذیرش اثر نخستین مرحله نشر است. پس از عقد قرارداد کتاب به مرحله آماده‌سازی می‌رود. در این مرحله کتاب به صورت دست‌نوشته یا بر روی نرم‌افزار است. در این مرحله اثر با شیوه‌نامه منطبق، ویرایش و به نسخه‌پردازی سپرده می‌شود. در صورتی که کتاب از نظر نسخه‌پردازی ایراد نداشته باشد، به طراحی و تولید سپرده می‌شود. تا ویژگی‌های ظاهری کتاب مورد توجه قرار گیرد. در بخش تولید فنی، کتاب طراحی، صفحه‌آرایی، تصویرگری و طراحی جلد می‌شود. طراحی جلد و نوع جلد به محتوای کتاب و مخاطبین آن بستگی دارد.

پس از چاپ کتاب باید معرفی و بازاریابی و توزیع شود تا به فروش برسد. از عوامل مهمی که در فروش کتاب دخالت دارد شیوه‌های تبلیغ و قیمت‌گذاری است. هزینه‌های کتاب شامل هزینه‌های پیش، در حین و پس از انتشار است. ناشران با احتساب هزینه‌های گوناگون سود و تیراژ کتاب کتاب را قیمت‌گذاری می‌کنند.

افرادی که به طور مستقیم دست‌اندرکار تولید کتاب هستند:

  1. پدیدآور یا مترجم
  2. ناشر
  3. چاپخانه
  4. پخشی کتاب
  5. کتاب‌فروش

نکات مهم در نشر کتاب

عنوان: اولین قسمت یک کتاب که مورد مطالعه قرار می‌گیرد عنوان آن است. سعی کنید از عناوین ساده و کوتاه استفاده نمایید. عنوان کتاب علاوه بر این که می‌باید کامل باشد، باید جذاب و گیرا نیز باشد. طبق برآوردهای صورت گرفته عنوان کتاب‌ها تأثیر مستقیمی در افزایش فروش یا افزایش میزان دانلود شدن آن‌ها دارد.

مخاطب: جهت نگارش یک کتاب موفق و مفید قبل از هر چیز می‌بایست مخاطبان خود را مشخص نمایید و نیازهای آن‌ها را در نظر بگیرید. سطح کتاب می‌بایست منطبق با سطح و نیاز مخاطبان کتاب باشد.

شفافیت: زبان به کار گرفته شده در یک کتاب می‌بایست روان و منطبق با سطح علمی مخاطبان باشد به‌طوری‌که کلیه مخاطبان بتوانند به راحتی با آن ارتباط برقرار نمایند و از مطالب آن استفاده لازم را ببرند. برای کلمات و اصطلاحات زبان‌های دیگر سعی نمایید از معادل‌های صحیح و ساده استفاده نمایید. از به کار بردن جملات سخت و پیچیده و همچنین طولانی بپرهیزید.

منابع: جهت نگارش یک کتاب تخصصی، مطالعه و بررسی منابع موجود داخلی و خارجی درباره کتاب از نکات قابل توجه است. جهت کاربردی بودن کتاب‌تان، کلیه منابع گذشته را مرور کنید و کتابی را نگارش نمایید که تکمیل‌کننده منابع موجود در آن زمینه باشد و این امکان را به مخاطبان بدهد تا از آن کتاب بتوانند به عنوان یک منبع جدید در آن شاخه از علم استفاده نمایند.

زبان علمی: در یک کتاب علمی-تخصصی می‌باید از زبان علمی و دقیق استفاده نمایید. توجه نمایید که واژه‌ها در هر رشته تخصصی بار معنایی مشخصی دارند بنابراین در انتخاب و به‌کارگیری این واژه‌ها باید کمال دقت را به کار بگیرید. از به کار بردن مفاهیم بدون استفاده از رفرنس (ارجاع) بپرهیزید و برای تمامی مطالب کتاب‌تان از رفرنس مناسب آن‌ها استفاده نمایید.

اصطلاحات و عبارات رایج در چاپ و نشر کتاب

اصطلاحات و عبارات رایج در صنعت نشر الفبای نشر کتاب محسوب می‌شوند چرا که بدون آگاهی از آن‌ها ورود به آن امکان‌پذیر نخواهد بود.

در این قسمت با این عبارات و تعاریف بیشتر آشنا خواهید شد:

تألیف و نگارش: تألیف عبارت است از تهیه، گرد‌آوری، تدوین، تصنیف و تلخیص، مانند: داستان‌ها و رمان‌های که براساس رخدادهای واقعی به رشته تحریر در می‌آیند. اطلاعات بیشتر

گردآوری: گردآوری عبارت است از تدوین مطالب، تصنیف، تلخیص و جمع‌آوری مطالب از سایر آثار و دسته‌بندی آن‌ها. اطلاعات بیشتر

ترجمه: ترجمه عبارت است از برگرداندن مطالب کتاب از زبان دیگر به فارسی سلیس و روان و بدون دخل تصرف در محتوای اصلی کتاب است. اطلاعات بیشتر

بازنویسی: هرگاه اثری دارای سوژه مناسبی بوده اما متن آن از نظر اصول نگارش ضعیف و غیر قابل استفاده باشد با ایجاد تغییرات اساسی متن جدیدی پدید می‌آید که همان سوژه را در بر دارد. به متن بازنویسی شده متن اصلی گفته می‌شود.

شابک: حروف اختصاصی شابک (شماره استاندار بین‌المللی کتاب) معادل ISBN (International Standard Book Number) تعریف شده است. استفاده از شابک به این منظور است که در میان انبوه کتاب‌ها بتوان کتابی را بدون اینکه به مشخصات کتاب‌شناختی آن از جمله نویسنده، عنوان، ناشر و… دسترسی باشد متمایز کرد.  اطلاعات بیشتر

فیپا: در واقع همان شناسنامه کتاب در کتابخانه ملی می‌باشد. هر کتاب قبل از آنکه از سوی مراجع ذی‌ربط مجوز انتشار دریافت کند، باید در کتابخانه ملی ایران ثبت شود و از آن فهرست‌نویسی پیش از انتشار یا اصطلاحاً فیپا تهیه شود. عبارت فیپا کوته‌نوشت «فهرست‌نویسی پیش از انتشار» است و شامل فهرست‌نویسی توصیفی و تحلیلی کتاب، پیش از انتشار آن و درج آن در صفحه حقوقی یا شناسنامه کتاب است. اطلاعات بیشتر

شابم: کوته‌نوشت «شماره استاندارد بین‌المللی کتاب‌های موسیقی» است. اطلاعات بیشتر

پدیدآور: یک کتاب ممکن است توسط یک مؤلف تهیه شده باشد و یا اشخاص، انجمن‌ها، نهادها یا سازمان‌هایی مسئول نگارش یک اثر باشد.

فهرست‌های کتاب: شامل فهرست مندرجات در اول کتاب، منابع و کتاب‌نامه می‌شود. اطلاعات بیشتر

مقدمه و پیشگفتار: حاوی مطالب کوتاه و مفیدی درباره کتاب است که به فهرست‌نویس در تعیین موضوع کتاب یاری می‌رساند. علاوه بر موارد فوق فهرست‌نویس به سایر خصوصیات که کیفیت چاپ و متن کتاب را بیان می‌کند نیز توجه دارد. از جمله پانوشت‌ها، واژه‌نامه‌ها، زندگی‌نامه‌ها، مؤلف، نام کتاب و نام مؤلف به زبان اصلی، صفحه عنوان به زبان اصلی، شماره سری مجموعه، عناوین فرعی کتاب، فهرست، تعداد صفحات کتاب، تصاویر، نقشه‌ها، سندها و … اطلاعات بیشتر

حق التالیف/حق الترجمه: زمانی که یک نویسنده اثری را خلق می‌کند بر اساس قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب سال ۱۳۴۸، حقوقی به او تعلق می‌گیرد و ناشر باید بر اساس قانون، حقوق مادی و معنوی مؤلف را رعایت کند.

به عبارت دیگر پدیدآوردن یک اثر مکتوب که دارای اصالت باشد و کپی از آثار دیگران نباشد خود به خود سبب خواهد شد کلیه حقوق مادی و معنوی آن اثر به مؤلف تعلق گیرد.

بدیهی است هر گونه بازنشر این اثر (چه به‌صورت کتاب، فیلم، فیلم‌نامه، تاتر و…) بدون کسب مجوز از صاحب اثر ممنوع خواهد بود. البته صاحب اثر که می‌تواند مؤلف، مترجم، نویسنده، شاعر و… باشد می‌تواند این حقوق را در ازای دریافت وجه و یا طی یک توافق به ناشر واگذار کند. اطلاعات بیشتر

ویراستاری: ویراستاری در حقیقت پیرایش و زیباسازی متن برای خواننده است. ویراستار با چک و اصلاح واژه‌ها و جمله‌ها، امکان فهم و درک بهتر متن را به خواننده می‌دهد. ویراستار متن دست‌نوشته را ممکن است بازنویسی کند، ترتیب فصول را تغییر دهد، مکررات را حذف کند، به هرکجا که لازم بود عبارت وصل‌کننده‌ای یا پاراگراف آغازگری بیفزاید. اطلاعات بیشتر

مدیر هنری: مدیریت هنری به عهده تصویرگر (طراح گرافیک) است.

در مورد چاپ و نشر کتاب بیشتر بدانید…

صفحه اصلی وب‌سایت انتشارات کتیبه نوین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *