استفاده دوباره از ساختمان‌ها

عنوان کتاب:

استفاده دوباره از ساختمان‌ها

نویسنده: دکتر محمد پورابراهیمی
ناشر: کتیبه نوین
قطع کتاب: وزیری
شابک: ۹۷۸-۶۲۲-۳۰۷-۰۳۶-۵
تعداد صفحه: ۱۵۶

توضیحات

معرفی کتاب: با سرعت گرفتن ساخت و سازها پس از انقلاب صنعتی و در عصر مدرن و به تبع آن توسعه شهرها و استفاده بی‌رویه از اراضی، منابع و ذخایر موجود بر روی زمین، بحث توسعه پایدار جوامع به منظور حفظ منابع برای نسل‌های آینده بشر شکل گرفت. استفاده دوباره از ساختمان‌های موجود به جای تخریب آن‌ها و ساخت یک بنای جدید از مهم‌ترین رویکردها در رسیدن به اهداف توسعه پایدار در حوزه ساختمان‌سازی و معماری است. تخریب نسنجیده یک بنا سبب هدر رفت سرمایه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی موجود در یک ساختمان و تمام منابع و مصالحی می‌شود که برای ساخت آن مصرف شده است. از طرف دیگر پسماندهای حاصل از تخریب نیز سبب آلودگی محیط زیست و آسیب‌های جدی آن می‌شود؛ اما استفاده دوباره از ساختمان‌های موجود سبب حفظ منابع و سرمایه‌هایی می‌شود که در تمام فرآیند ساخت و ساز یک بنا مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ از معدنکاری و فرآوری منابع و مصالح، تا حمل و نقل، نصب و بهره‌برداری از آن‌ها. از طرف دیگر سرعت توسعه و پیشرفت فناوری در قرن حاضر سبب شده است که ساختمان‌ها سریع‌تر از گذشته انطباق خود با شرایط، نیازها و مطالبات روز کاربران را از دست دهند و ازکارافتاده و متروک شوند؛ بنابراین بازنگری در وضعیت ساختمان‌های موجود به منظور به منظور انطباق با شرایط جدید از طریق استفاده دوباره امری ضروری است. با توجه به اهمیت استفاده دوباره از ساختمان‌های موجود به جای تخریب آن‌ها، امروزه بسیاری از کشورهای توسعه یافته در سطح جهان در سیاست‌ها و مقررات معماری و شهرسازی خود این رویکرد را به صورت جدی مورد توجه قرار داده‌اند. رویکردی که متأسفانه تا حد زیادی در کشور مورد غفلت واقع شده است. صدور پروانه‌های پر تعداد تخریب در سطح کشور در هر سال گواه روشنی بر این ادعا است. کتاب «استفاده دوباره از ساختمان‌های موجود»، رویکرد استفاده دوباره از ساختمان‌ها را در چهار فصل به صورت جامع و از ابعاد مختلف مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. فصل اول به مفهوم شناسی استفاده دوباره، سطوح و انواع مختلف آن و پیشینه استفاده دوباره از ساختمان‌ها می‌پردازد. همچنین برخی از نمونه‌های موفق استفاده دوباره معرفی شده و به اجمال مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. فصل دوم کتاب به بررسی رابطه استفاده دوباره از ساختمان‌ها موجود و پایداری می‌پردازد. سه رکن اصلی توسعه پایدار شامل توسعه پایدار اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی است. در این فصل ابتدا مزایا و فرصت‌هایی که از طریق استفاده دوباره از ساختمان‌های موجود حاصل می‌شود، بر اساس سه رکن توسعه پایدار مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته و در ادامه معایب و موانعی که این رویکرد بر اساس سه رکن توسعه پایدار می‌تواند ایجاد کند مورد بحث قرار گرفته است. فصل سوم کتاب به بررسی مفهوم عمر مفید بناها و انواع ازکارافتادگی‌های ساختمانی می‌پردازد. انواع ازکارافتادگی‌های ساختمانی عواملی هستند که سبب از دست رفتن توانایی ساختمان در ایفای عملکردی می‌شوند که ساختمان به آن منظور طراحی شده است. هدف این فصل تشریح مفهوم ازکارافتادگی و انواع آن به منظور تبین تفاوت عمر کالبدی پیش‌بینی شده برای ساختمان و عمر مفید آن است، چراکه مفهوم عمر مفید در ادبیات استفاده دوباره از ساختمان‌ها یک مفهوم کلیدی است؛ اما در فصل چهارم به معیارهای اصلی در استفاده دوباره از یک بنا پرداخته شده است. فرآیند استفاده دوباره از ساختمان‌ها شامل دو بخش اساسی است: اول، ارزیابی قابلیت بنا برای استفاده دوباره و دوم تعیین یک کاربری مناسب و منطبق بر ویژگی‌های آن بنا. اجرای موفقیت‌آمیز چنین رویکردی نیازمند چارچوب‌ها و معیارهای مشخص در هر مرحله است که در فصل آخر کتاب به آن‌ها پرداخته شده است.

کلید واژه‌ها: استفاده دوباره از ساختمان‌ها (مفهوم شناسی)، توسعه پایدار و استفاده دوباره از ساختمان‌ها، توسعه پایدار از طریق استفاده دوباره از ساختمان‌ها، فرصت‌ها و مزایای استفاده مجدد انطباقی، فرصت‌ها و مزایا در حوزه اقتصادی، فرصت‌ها و مزایا در حوزه اجتماعی، موانع و معایب استفاده مجدد انطباقی، موانع و معایب در حوزه اقتصادی، عمر مفید و چرخه حیات ساختمان‌ها، ازکارافتادگی ساختمانی، گونه‌شناسی انواع ازکارافتادگی‌های ساختمانی، تقسیم‌بندی کلی ازکارافتادگی‌ها، معیارها و روش‌های مختلف استفاده دوباره، معیارهای ارزیابی قابلیت بنا برای استفاده دوباره، مدل قابلیت استفاده مجدد انطباقی (ARP)، عمر مفید، اعتبار سنجی محاسبه عمر مفید، ازکارافتادگی، مدل اداپت استار، معیارهای تعیین کاربری برای استفاده دوباره از بنا، روش مناسب‌ترین و بهترین کاربری (HBU)، امکان‌پذیر بودن به لحاظ کالبدی، مجاز بودن به لحاظ مقرراتی، امکان‌پذیر بودن به لحاظ مالی، سودآوری حداکثری