معرفی کتاب: نوجوانی مرحله انتقال از کودکی به بزرگسالی است. در این دوره تغییرات عمیق و سریع در ابعاد جسمی، شناختی و روانی-اجتماعی نوجوانان، آنها را با نیازهای گستردهای روبهرو میکند. در بین این نیازها نیاز به عزتنفس از جایگاه خاصی برخوردار است. بهطوری که ارضای آن میتواند بر روی سایر نیازها تأثیر مثبت داشته باشد.
عزتنفس، اعتماد به توانایی خود در اندیشیدن و کنار آمدن با چالشها، اعتقاد به حق خود برای موفقیت و شاد زیستن، احساس ارزشمندی و شایسته بودن، داشتن حق ابراز نیازها و خواستهها و برخوردار شدن از ثمره تلاشهای خویشتن است.
عزتنفس از بروز بسیاری از مشکلات و آشفتگیهای عاطفی و روانی سنین نوجوانی پیشگیری میکند. از اینرو توجه به آن و عوامل تأثیرگذار بر آن بسیار شایان توجه است. عوامل بسیاری میتوانند بر روی عزتنفس نوجوانان تأثیرگذار باشند که از آن جمله میتوان به عوامل زیستی، روانی، تجارب میان فردی و عوامل محیطی و فرهنگی اشاره کرد. در بین عوامل بین فردی و محیطی، والدین و نحوه کنش و کیفیت روابط آنها بهعنوان اولین عامل اجتماعی کردن فرزندان، نقش مهمی را در رشد و تحول روانشناختی و اجتماعی آنان ایفا میکنند و میتوانند بر ارضاء یا بازداری نیازهای روانشناختی آنها مؤثر باشند. به نظر میرسد این تأثیر به میزان درگیری والدین در فعالیتهای مربوط به فرزندان، حمایت از خودپیروی آنها و گرمی روابط بین والدین و فرزندان بستگی داشته باشد. کنترل روانی والدین ممکن است عزتنفس فرزندان را به خطر بیندازد.
با توجه به اینکه، از یکسو عزتنفس پایین باعث بروز رفتارهایی از جمله کاهش عملکرد، احساس بیکفایتی، احساس تنهایی، سوءاستفاده از مواد، دوری از واقعیت و رفتارهای خود تخریبی میشود و از سویی دیگر، افزایش عزتنفس نقش مهمی را در آینده نوجوانان ایفا میکند، این سؤال مطرح شد که آیا ادراک میزان درگیری، حمایت از خودپیروی و گرمی پدر و مادر در نوجوانان میتواند عزتنفس آنها را پیشبینی نماید؟
از جمله مباحث بسیار مهمی که در سالهای اخیر مورد توجه بسیاری از روانشناسان قرار گرفته است، برخورداری از مجموعهای از ویژگیهای روانی است که عزتنفس، از مهمترین آنها است. تحقیقات زیادی حکایت از اهمیت عزتنفس بهعنوان یک صفت شخصیتی دارد. عزتنفس در دوران کودکی شکل میگیرد و کل زندگی انسان را تحت تأثیر قرار میدهد و به دلیل قدرت و نفوذی که دارد، ایجاد، حفظ و تقویت آن در فرزندان یکی از مهمترین وظایف والدین است. خانواده مهمترین عامل سازنده شخصیت فرزند است، به همین دلیل لازم است والدین امر تربیت فرزند خود را کاملاً جدی بگیرند. در اهمیت عزتنفس همین بس که رضایت ما از زندگی شدیداً به احساسات ما نسبت به ارزش خویش بستگی دارد، هرگاه افراد احساس میکنند عزتنفسشان در معرض خطر قرار گرفته است، سعی میکنند با استفاده از انواع راهبردها و رفتارها احساس ارزشمندی خویش را حفظ کرده و از خود دفاع کنند. اهمیت عزتنفس برای کسانی که با کودکان، جوانان و نوجوانان سروکار دارند، امری روشن است. کودک به اقتضای فطرت و غریزه خویش، دوست دارد عزیز و ارجمند باشد و در دوران نوجوانی این حالت او به اوج خود میرسد و نهایت تلاشهای نوجوان با انگیزه به همین خواسته فطری و در راستای اجابت همین نیاز طبیعی صورت میگیرد.
عزتنفس از تصورات فردی در مورد خویشتن ریشه میگیرد و بر قابلیتها و تواناییهای فرد در جنبههای مختلف زندگی تأثیر دارد و پایین بودن عزتنفس و یا عدم وجود آن بسیاری از شکستها را رقم میزند. پژوهشها نشان دادهاند که آموزش عزتنفس میتواند از مشکلاتی که دارای جنبههای شناختی و رفتاری هستند همانند اضطراب، افسردگی، هراسهای اجتماعی و افزایش تعاملات اجتماعی بکاهد.
در این میان، اهمیت تأثیر ارتباط والد-فرزندی در رشد جنبههای مختلف شناختی، عاطفی و روانی فرزندان سالها است که نظر متخصصین تعلیم و تربیت را به خود جلب نموده است؛ زیرا محیط خانواده بهعنوان نخستین نهاد اجتماعی تأثیرات عمیق و ماندگاری را بر رفتارها، روحیات و عواطف فرزندان بر جای میگذارد. بهویژه در زمان حاضر که پیشرفت تکنولوژی و وسایل ارتباطجمعی فراوان ارتباطات اجتماعی افراد را گسترده ساخته و آنان را در معرض حجم وسیعی از اطلاعات درست و نادرست قرار میدهد، نقش والدین در حفظ و صیانت از فرزندان خود بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد.
دسته مهمی از فرایندها و تعاملات ناشی از محیط خانواده به باورها و ادراک کودکان که متأثر از باورها و رفتارهای والدین با آنها است برمیگردد. والدین و تجارب فرزندپروری آنها نیز نقش مهمی در ادراکات محیطی آنان دارد و این ادراکات بهنوبه خود نقش مهمی در باورهای انگیزشی و خودتنظیمی فرزندان بر جای میگذارد. پذیرش والدین، دادن فرصت مناسب، تنوع تکالیف، داشتن تجارب تبحری، درگیری والدین و حمایت آنها از خودپیروی فرزندان نقش مهم و تعیینکنندهای در خودکارآمدی آنها دارد.
کلیدواژهها: مبانی عزتنفس، تعاریف عزتنفس، عزتنفس از دیدگاههای مختلف، ابعاد عزتنفس، اجزای اصلی عزتنفس، شکلگیری عزتنفس، مؤلفههای اساسی عزتنفس، اهمیت عزتنفس، عزتنفس در تحکیم خانواده، نظریههای عزتنفس، ادراک فرزندان از درگیری، حمایت از خودپیروی و گرمی والدین، مفهوم خانواده از دیدگاه روانشناسی، سبک فرزندپروری خانواده، درگیری والدین، حمایت از خودپیروی، گرمی والدین، مقیاس ادراک شیوهی تربیتی والدین
نقد و بررسیها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.