عوامل مؤثر بر تغییرات سطح آب زیرزمینی و افت آبخوان

عنوان کتاب:

عوامل مؤثر بر تغییرات سطح آب زیرزمینی و افت آبخوان

نویسنده: سینا ضیائی شندرشامی
ناشر: کتیبه نوین
قطع کتاب: وزیری
شابک: ۹۷۸-۶۲۲-۷۶۵۵-۳۹-۱
تعداد صفحه: ۹۲

توضیحات

معرفی کتاب: رشد سریع جمعیت جهان و توسعه کشاورزی در دهه‌های گذشته و جوابگو نبودن میزان آب‌های سطحی به نیازهای بشر منجر به افزایش روند پمپاژ آب و در نتیجه افت سطح آب زیرزمینی و تهی شدن سفره‌ها شده است. تهی شدن سفره‌های آب زیرزمینی و پیامدهای آن از جمله افزایش هزینه‌های استحصال آب، نشست زمین و کاهش کیفیت آب، امروزه به یک مشکل جدی و جهانی تبدیل ‌شده و در مناطق مختلف دنیا گزارش ‌شده است. این شرایط در مناطق خشک و نیمه‌خشک که بخش عمده‌ای از سرزمین ایران هم جز آن است تشدید شده و به‌صورت یک بحران جدی کشور را تهدید می‌کند.کشور ایران به دلیل ریزش‌های جوی کم (میانگین بارش سالانه حدود ۲۵۰ میلی‌متر یعنی یک‌سوم میانگین جهانی) و نامناسب بودن پراکنش زمانی و مکانی بارش، در زمره کشورهای خشک و نیمه‌خشک جهان قرار دارد و یکی از کم آب‌ترین کشورهای جهان نیز محسوب می‌شود. از طرف دیگر به دلیل افزایش جمعیت و به‌تبع آن گسترش صنایع، کشاورزی، شهرنشینی و توسعه بخش‌های اقتصادی، روز به ‌روز با افزایش تقاضای آب مواجه می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که شاخص‌های آب در کشور به‌مراتب از متوسط استانداردهای جهانی پایین‌تر است. به‌طوری ‌که علی‌رغم سکونت یک درصد جمعیت جهان در ایران، سهم کشور از کل منابع آب تجدیدشونده، تنها ۳۶/۰ درصد می‌باشد. دلایل بیان‌شده نیاز به مدیریت صحیح منابع موجود را افزایش داده است. از آنجایی ‌که در کشور ما، به‌خصوص دشت اردبیل در زمینۀ توسعه فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی با بحران منابع آب مواجه بوده و در مقیاس راهبردی دارای مشکلات است به‌منظور تعادل بخشی و احیای آبخوان‌های دشت اردبیل نیاز به اعمال مدیریت بهینه بهره‌برداری دارد. آب زیرزمینی یکی از منابع با ارزش، بخصوص در مناطق خشک و نیمه‌خشک محسوب می‌شود. بر اساس تعریف بلاشک (۲۰۰۹) آب زیرزمینی آن بخش از آب زیرسطحی است که فشاری بیش از فشار اتمسفر را داراست و به سمت چاه یا حفر چاه‌های دیگر جریان میابد. این آب‌ها حدود ۴ درصد از مجموعه آب‌هایی را که فعالانه در سیکل هیدرولوژی دخالت دارند را تشکیل می‌دهد. با این ‌وجود حدود ۵۰ درصد از جمعیت دنیا، از نظر شرب متکی به همین منابع آبی زیرزمینی می‌باشند. این رقم در ایران به‌مراتب بالاتر از ۵۰ درصد می‌باشد. می‌توان گفت اکثر شهرها و روستاهای کشور، آب مورد نیاز شرب و کشاورزی خود را از طریق منابع زیرزمینی تأمین می‌کنند. منابع آب زیرزمینی از دیرباز به دلیل ضریب اطمینان بالاتر و نوسانات کمتر به‌عنوان یک منبع مطمئن مورد استفاده بوده است، اما در دهه‌های اخیر براثر برداشت بیش‌تر از تغذیه، با کاهش کمی و کیفی روبرو شده است. آب زیرزمینی از یکسو به دلیل شیرین بودن، ترکیبات ثابت شیمیایی، دمای ثابت، ضریب آلودگی کمتر و سطح اطمینان بالاتر، یک منبع قابل‌ اتکا به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک محسوب می‌شود و از سوی دیگر یک پدیده مهم و مؤثر در توسعه اقتصادی، تنوع اکولوژیکی و سلامت جامعه به‌حساب می‌آید. منابع آب زیرزمینی یکی از مهم‌ترین و ارزان‌ترین منابع آب به شمار می‌روند، که شناخت صحیح و بهره‌برداری اصولی از آن‌ها می‌تواند در توسعه پایدار فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی یک منطقه به‌ویژه مناطق خشک و نیمه‌خشک نقش بسزایی داشته باشد. عدم شناخت صحیح و بهره‌برداری بی‌رویه از این منابع، خسارات جبران‌ناپذیری مانند افت شدید سطح آب زیرزمینی، نشست زمین، کاهش دبی چاه‌ها و قنوات، تغییرات الگوی جریان آب زیرزمینی مانند پیشروی جبهه‌های آب‌شور و تداخل آب‌های شور را به دنبال خواهد داشت. به همین منظور برای آگاهی از وضعیت منابع آب زیرزمینی و مدیریت آن لازم است بررسی دقیقی از نوسانات سطح آب زیرزمینی انجام شود.

کلید واژه ها: هواشناسی، پوشش گیاهی، ریزش جوی، زمین‌شناسی، ویژگی‌های آبخوان، ایستگاه‌های هواشناسی، چاه‌های پیزومتری، تصاویر ماهواره‌ای، معرفی سنجنده TM بر روی لندست‌های ۴ و ۵، معرفی سنجنده‌های OLI و TIRS بر روی لندست ۸، بررسی نفوذپذیری، تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، بررسی آمار بارش طولانی‌مدت، نیم‌تغییرنما، پهنه‌بندی مکانی و زمانی تراز آب زیرزمینی، کریجینگ، اعتبارسنجی متقابل، پیش‌پردازش تصاویر، تصحیح هندسی و رادیومتریکی، آشکارسازی تغییرات دشت، طبقه‌بندی نظارت ‌شده با روش بیشینه شباهت یا حداکثر احتمال، طبقه‌بندی شیءگرا، تحلیل روند سطح آب زیرزمینی، بررسی روند پیزومترها، وضعیت ساختمان و بافت خاک و تغذیه، تغذیه و تخلیه و تعیین بیلان آبی، بررسی ساختار فضایی داده‌های چاه‌های پیزومتری، پهنه‌بندی ارتفاع سطح آب زیرزمینی، آشکارسازی تغییرات کاربری اراضی، ارزیابی صحت طبقه‌بندی، تغییر مساحت کاربری اراضی، ارزیابی تغییرات کاربری اراضی

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “عوامل مؤثر بر تغییرات سطح آب زیرزمینی و افت آبخوان”
فهرست